MAİLGAZETE BİLGİBANKASI

2908 SAYILI DERNEKLER KANUNU

KABUL TARİHİ:04/10/1983

(RESMİ GAZETE' NİN 18184 SAYILI, 07/10/1983 TARİHLİ NÜSHASINDA YAYINLANMIŞTIR)

BİRİNCİ KISIM

Genel hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, kapsam ve Tanımlar



Amaç:

Madde 1:Bu kanunun amacı kazanç paylaşmak dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir gayeyi gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmeleri suretiyle oluşturdukları derneklerle ilgili esasları düzenlemektir.

Kapsam:

Madde 2: Bu kanun dernek kurma hakkı, derneklerin kuruluşu, işleyişi, örgütlenmeleri, organları ile görev ve yetkileri, denetlenmeleri, tüzel kişiliğinin sona ermesi, üyelik, üyelerin hakları ve görevleri, yasak ve izne tabi faaliyetler, cezalar ile derneklere ilişkin diğer konuları düzenleyen hükümleri kapsar.

Tanımlar:

Madde 3: Bu kanunun uygulanmasında:

1. Dernek merkezi: Derneğin yönetim yerini,

2. Dernek ikametgahı: Yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri,

3. Mahallin en büyük mülki amiri: Vali veya kaymakamı,

4. Üst kuruluş: Derneklerin oluşturdukları federasyon ve konfederasyonları,

5. Kamu Hizmetlileri Görevlileri: Kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlilerini ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Dernek Kurma Hakkı ve Kurulması Yasak Dernekler:

Dernek kurma hakkı:

Madde 4 - Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip ve on sekiz yaşını bitirmiş olan herkes, önceden izin almaksızın dernek kurabilir.

Ancak :

1. Yüksek Mahkeme üyeleri, hakim ve savcılar, Sayıştay meslek mensupları ile savcı ve yardımcıları,mülki idare amirliği hizmetlerine dahil kadrolarda çalışanlar, Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel ve özel kolluk kuvvetleri mensupları, resmi ve özel ilk okul,orta okul lise veya dengi okullar öğretmen ve yöneticileri, Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve iller kuruluşlarında çalışan öğretmenler ile diğer personeli ve özel kanunlarında dernek kuramayacakları belirtilen kamu hizmetlileri görevlileri ile resmi ve özel orta okul ve orta öğretim öğrencileri.

2. Affa uğramış olsalar bile;

a ) Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları ve resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarını biriyle mahkum olanlar.

b ) Türk Ceza Kanunun İkinci Kitabının birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etmek suçlarını biriyle mahkum olanlar,

c ) Türk Ceza Kanununun 312. Maddesinin ikinci fıkrasında yazılı halkı sınıf, ırk, dil, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığı açıkça tahrik etme suçlarıyla, aynı Kanunun 316 ncı, 317 ve 318 inci maddelerinde yazılı kalpazanlık suçlarından mahkum olanlar,

d ) Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü, nci fıkralarında yazılı fiillerle aynı kanunun 537 inci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı fiileri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar,

3. Herhangi bir suçtan dolayı ağır hapis veya taksirli suçlar hariç beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar,

sürekli olarak

4. Kurulması yasaklanmış dernekleri kuranlar ve yönetenler ile dernekler için yasaklanmış faaliyetlerde bulunmaları sebebiyle mahkemece kapatılmalarına karar verilen derneklerin yöneticileri, kapatma kararının kesinleştiği tarihten, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 101 nci maddesinin (d ) bendi gereğince bir siyasi partiden kesin olarak çıkarılan veya fiileriyle bir siyasi partinin kapatılmasına sebep olan parti üyeleri di çıkarma kararının veya Anaya Mahkemesinin kapatma kararının yazı ile bildirilmesinden itibaren beş yıl süre ile

dernek kuramazlar.

Kurulması Yasak Olan Dernekler

Madde 5 - Anayasanın başlangıç kısmında belirtilen temel ilkeleri aykırı olarak dernek kurulamaz ;

1. Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak,

2. Dil, ırk, sınıf, din ve mezhep ayrılığını dayanılarak nitelikleri Anayasada belirtilen Türkiye Cumhuriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek veya ortadan kaldırmak,

3. Anayasadaki temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmak,

4. Kanunlara, milli egemenliğe, milli güvenliğe, kamu düzenine ve genel asayişe, kamu yararına, genel ahlaka ve genel sağlığın korunmasına aykırı faaliyette bulunmak,

5. Bölge,ırk,sosyal sınıf, din ve mezhep esasına veya adına dayanarak faaliyette bulunmak,

6. Türkiye Cumhuriyeti ülkesi üzerinde,ırk, din, mezhep, kültür veya dil farklılığına dayanan azınlıklar bulunduğunu ileri sürmek veya Türk Dilinden veya kültüründen ayrı dil ve kültürleri korumak, geliştirmek ve yaymak suretiyle azınlık yaratmak veya herhangi bir bölgenin veya ırkın veya sınıfın veya belli bir din veya mezhepten olanların diğerlerine hakim veya diğerlerinden imtiyazlı olmasını sağlamak,

7. (12 Nisan 1991 tarih ve 3713 sayılı kanunun 23 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

8. (12 Nisan 1991 tarih ve 3713 sayılı kanunun 23 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

9. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 174 üncü maddesinde sayılan inkılap kanunlarını kaldırmak, değiştirmek veya bu kanunlarla yasaklanan hususları yeniden canlandırmak,

10. Atatürk' ün kişiliğin, ilkelerini, çalışmalarını veya anılarını kötülemek veya küçük düşürmek,

11. Belli bir siyasi partiyi desteklemek veya aleyhinde çalışmak, siyasi partiler arasında işbirliği sağlamak,Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği , mahalli idareler ve mahalle muhtarlığı veya ihtiyar heyeti seçimlerinde bir siyasi partiyi veya adaylarından birin veya birkaçını veya bağımsız bir adayı veya adayları desteklemek veya kazanmalarını önlemek veya bunlar arasında işbirliği sağlamak dahil olmak üzere, her türlü siyasi faaliyette bulunmak ve sendikalarla kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları veya vakıflarla bu amaçla ortak hareket etmek,

12. Türkiye Devletinin manevi şahsiyetini kötülemek veya küçültmek.

13. Suç işlemek veya suç işlemeyi teşvik ve telkin etmek,

amacıyla dernek kurulması yasaktır.

Yüksek öğretim kurumlarında birden fazla öğrenci derneği kurulamaz.

Bazı Ad, İşaret ve Dilleri Kullanma Yasağı :

Madde 6 - Derneklerin;

1. Bir siyasi partinin veya kapatılmış siyasi partilerin veya sendikanın veya konfederasyonun veya bir kanunun 76 ncı maddesine gereğince mahkemece kapatılmasına karar verilen bir dernek veya üst kuruluşun adını, amblemlerin, rumuzlarını, rozetlerini ve benzeri işaret ile daha önce kurulmuş Türk Devletlerine ait topluma mal olmuş bayrak,amblem ve flamaları,

2. (12 Nisan 1991 tarih ve 3713 sayılı kanunun 23 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

3. Tüzük ve diğer dernek mevzuatının yazımında ve yayınlanmasında, genel kurullarında, özel veya resmi, açık veya kapalı yer toplantılarında kanunla yasaklanmış dilleri,

4. Dernekçe düzenlenen veya dernek adına iştirak edilen açık veya kapalı yer toplantılarında kanunla yasaklanmış dillerde yazılmış pankart, levha, plak, ses ve görüntü bandı, broşür ve el ilanı, beyanname ve benzerlerini,

5. Mühür ve başlıklı kağıtlarda dernek isminden ve varsa işaretinden başka isim ve işaretleri,

kullanmaları yasaktır.

Uluslar Arası Faaliyet Yasağı:

Madde 7 - Bu kanunun 11 ve 12 nci maddeleri hükümleri saklı kalmak üzere;

1. Uluslar arası faaliyette bulunmak amacıyla dernek kurulamaz.

2. Türkiye' de kurulan dernekler,yurt dışında kurulmuş ulusal veya uluslar arası dernek veya kuruluşları katılamaz.

3. Merkezi yurt dışında bulunan derneklerin Türkiye' de şubesi açılamaz.

İKİNCİ KISIM

Kuruluş

BİRİNCİ BÖLÜM

Tüzük ve kuruluş bildirisi

Dernek Tüzüğü:

Madde 8 - Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıda bulunan hususların gösterilmesi zorunludur.

1. Derneğin adı ve merkezi,

2. Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri,

3. Dernek kurucularının ad ve soyadları, meslek veya sanatları, ikametgahı ve tabiiyeti,

4. Derneğe üye olma,üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şekil ve şartları

5. Dernek genel kuruluş şekli, toplanma zamanı,

6. Genel kurulun görevleri, yetkileri,oy kullanma ve karar alma şekilleri,

7. Yönetim ve denetleme kurullarının görev ve yetkileri, ne surette seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı,

8. Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunca nasıl temsil edilecekleri,

9. Üyelerin ödeyecekleri yıllık aidat miktarı,BUGIAD

10. Derneğin iç denetim şekilleri,BUGIAD

11. Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği,

12. Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli,

Derneklerin Tüzel Kişilik Kazanması, Kuruluş Bildirisi

Madde 9 - Dernekler kuruluş bildirisini ve eklerini merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.

Kuruluş bildirisinde kurulacak derneğin adı, ikametgah adresi, kurucuların adı,soyadı, doğum yeri ve tarih, meslek veya sanatı, tabiiyeti ile ikametgahlarının belirtilmesi ve bu bildirinin bütün kurucular tarafından imzalanması ve bildiriye kurucuların nüfus cüzdanı örneklerinin, adli sicil belgelerinin ve kurucularının ayrı ayrı düzenledikleri dernek kurucusu olabilme şartlarını taşıdıklarını belirten imzalı beyannameler ile kurucular tarafından imzalanmış dernek tüzüğünün dört adedinin eklenmesi zorunludur.

Dernek organlarının oluşmasına kadar, dernek işlerini yürütmeye ve derneği temsil etmeye yetkili geçici yönetim kurulunun adı, soyadı ile ikametgahları ile yapılacak yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı ve adresleri de belirtilir.

Bildiri ve belgenin alındığı anda ilgili mülki amirlikçe bir alında belgesi verilir.

Birden çok ilde faaliyet gösterecek derneklerin kuruluş bildirisi ile tüzükleri, mahallin en büyük mülki amirliğince bir hafta içerisinde İçişleri Bakanlığına gönderir.

Kuruluş Bildirisi ve Tüzüklerin İncelenmesi

Madde 10 - Bir ilde faaliyette bulunacak derneklerin kuruluş bildirisi ve eklerin doğruluğu ile tüzüklerin valiliklerce otuz gün içinde, birden çok ilde faaliyet gösterecek derneklerin kuruluş bildirisi ve eklerinin doğruluğu ve tüzükleri İçişleri Bakanlığınca doksan gün içerisinde incelenir.

Kuruluş bildirisinde, tüzükte ve kurucuların hukuki durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde, bunların giderilmesi geçici yönetim kurulundan yazı ile istenir. Bu yazının tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde belirtilen noksanlıklar tamamlanmaz veya kanuna aykırılık giderilmezse mahallin en büyük mülki amirinin ihbarı üzerine Cumhuriyet savcılığı derneğin feshi için yetkili mahkemeye başvurur. Ayrıca derneğin faaliyetlerinin de durdurulması isteyebilir.

Ancak kanunun 5 inci maddesiyle yasaklanmış bulunan amaçlarla kurulmuş ve kuruluş bildirisi tüzükleri valiliklerce incelenmiş derneklerin faaliyetleri ilgili valinin, kuruluş bildirisi ve tüzükleri İçişleri Bakanlığınca incelenmiş olan derneklerin faaliyetleri de İçişleri Bakanlığının istemi üzerine, dernek merkezinin bulunduğu yer valisince durdurulur. Keyfiyet üç gün içerisinde Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. Faaliyetlerinin durdurulması, mahkemece aksine karar verilinceye kadar devam eder.

Kuruluş bildirisinde ve tüzüklerde Kanuna aykırılık ve noksanlık bulunmaz veya Kanuna aykırılık veya noksanlıklar 2 nci fıkrada belirtilen süre içerisinde giderilmiş bulunursa, kuruluş bildirisi ve tüzükleri inceleyen makam keyfiyeti derneğe yazı ile bildirir.

Türkiye' de Kurulan Derneklerin Yurt Dışındaki Faaliyetleri

Madde 11 - Uluslar arası beraberlik veya işbirliği yapılmasında yarar görüldüğü hallerde;

1. Uluslar arası faaliyette bulunma amacını güden derneklerin kurulması,

2. Mevcut derneklerin bu yönde faaliyet göstermesi,

3. Bir ve iki numaralı bentlerde sözü edilen derneklerin yurt dışında şube açması veya yurt dışındaki benzer amaçlı dernek veya kuruluşlara katılması,

Dışişleri Bakanlığının görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine, Bakanlar kurulunun izin vermesine bağlıdır.

Yurt dışındaki bir dernek veya kuruluşa katılmak isteyen dernekler veya üst kuruluş bu dernek veya kuruluşun statüsünün Türkçe'ye çevrilmiş noterden onaylı iki örneğini İçişleri Bakanlığına vermekle yükümlüdürler.

Türkiye'deki derneklerin katıldığı veya işbirliği yaptığı yabancı dernek veya kuruluşların, kanunlarımıza ve ulusal çıkarlarımıza uymayan veya kuruluş amaçlarıyla bağdaşmayan faaliyetlerde bulunması halinde, Türkiye' de kurulmuş derneğin bu yabancı derneklerle olan ilişkisine Dışişleri Bakanlığının görüşleri alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine,Bakanlar kurul karırıyla son verilir.

Yurt Dışında Kurulan Derneklerin Türkiye'deki Faaliyetleri

Madde 12- Yurt dışında kurulan ve uluslar arası beraberlik ve işbirliği amacını sağlamak amacını güden derneklerin;

1. Türkiye'de şube açmalarına ,

2. 11 inci madde uyarınca kurulmalarına veya uluslar arası faaliyette bulunmalarına Bakanlar Kurulunca izin verilen kuruluşlara veya derneklere katılmalarına veya bunlarla işbirliğinde bulunmalarına,

İşbirliği veya müşterek faaliyetlerin faydalı olacağına kanaat getirilmesi halinde,karşılıklı olmak kaydıyla Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak, İçişleri bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar kurulunca izin verilebilir.

Yukarıdaki fıkrada söz konusu edilen derneklerin, kanunlarımıza veya ulusal çıkarlarımıza uymayan veya kuruluş amaçlarıyla bağdaşmayan faaliyetler de bulunması halinde, açılmış şubelerinin kapatılmasına veya verilen iznin geri alınmasına, Dışişleri Bakanlığının görüşleri alınarak, İçişleri bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

İlan

Madde 13 - Dernek tüzüğü ve ikametgahı, Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince yapılan bildirimden itibaren on beş gün içinde mahalli bir gazetede, gazete çıkmayan yerlerde ise il merkezinde çıkan bir gazetede yayımlanır. Bu gazetenin beş nüshası, yayımı tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde, geçici yönetim kurulu tarafından merkezin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğine verilir.

Tüzüklerde ve dernek ikametgahında yapılan değişikliklerde aynı usule tabidir.

İlk Genel Kurul Toplantısı

Madde 14 - Dernekler, tüzüklerinin gazetede yayımlandığı günü izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve organlarını oluşturmak zorundadırlar.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahallin en büyük mülki amiri derneklerin kendiliğinden dağılmış sayılmasına karar verir.

Dernek Kütüğü ve Kayıt İşleri

Madde 15 - İçişleri Bakanlığınca Emniyet Genel Müdürlüğünde ve illerde emniyet müdürlüklerinde derneklerin kaydolunacağı Dernekler Kütüğü tesis olunur.

Emniyet Genel Müdürlüğündeki Dernekler Kütüğüne, bütün federasyon, federasyon federasyon ve dernekler ile şubeleri ve merkezleri yurt dışında bulunan derneklerin Türkiye'de açılmış şubeleri kaydolunur.

İllerdeki dernek kütüğüne, merkezleri o il sınırları içinde bulunan konfederasyon,federasyon ve dernekler ile şubeleri ve merkezi başka illerde veya yurt dışında olan derneklerin o il sınırları içinde açılan şubeleri kaydolunur.



İKİNCİ BÖLÜM

Üyelik

Üye Olma Hakkı :

Madde 16 - Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip ve on sekiz yaşını bitirmiş bulunan herkes derneklere üye olabilir.

Ancak, özel kanunlarında aksine hüküm bulunmamak şartıyla ;

1. Bu kanunun 4 maddesinin bir numaralı bendinde gösterilenlerden :

a) Anayasa Mahkemesi Üyeleri, Anayasa Mahkemesince,

b) Yargıtay üyeleri, Yargıtay Birinci başkanlık Kurulunca,

c) Danıştay üyeleri, Danıştay bakanlık Kurulunca,

d) Sayıştay meslek mensupları ile savcı ve yardımcıları, Sayıştay Daireler Kurulunca,

e) Hakim ve savcılar, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulunun görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca verilen müsaade üzerine ;

2.Bu kanunun dördüncü maddesinde belirtilen diğer kamu hizmeti görevlileri ise ilgili bulundukları Bakanlıkça tespit ve ilan edilen,

derneklere üye olabilirler.

Bu kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (2) ve (3) numaralı bentlerinde gösterilenler ile diğer kanunların derneklere üye olamayacaklarını belirttiği kişiler, ortaokul ve orta öğretim öğrencileri dernek üyesi olamazlar.

Yüksek öğretim öğrenci derneklerine öğrenci olmayanlar; bu kanunun 39 uncu maddesinde gösterilen derneklere, derneğin kurulduğu kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmayan kamu hizmeti görevlileri ve kamu hizmetlerine çalışan meslek mensupları tarafından kurulan derneklere de o meslekten olmayanlar ile milletvekilleri üye olamazlar.

Türk vatandaşı olmayanların derneklere üye olabilmeleri için Türk vatandaşlarında aranan şartlardan başka, o yabancının Türkiye' de ikamet etme hakkına sahip olması da gereklidir. Fahri üyelik için yapılan müracaatları en çok otuz gün içerisinde üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanıp sonucunu müracaat sahibine yazı ile duyurmak zorundadır.

Yüksek öğretim öğrencilerinin, kurumlarından alacakları öğrence belgesi ile öğrenci derneklerine yaptıkları müracaat üzerine üyeliğe kabulleri zorunludur.

Üyeliğin Sona Ermesi

Madde 18 - Hiç kimse derneğe üye olmaya veya dernekte üye kalmaya zorlanamaz. Her üye istifa hakkına sahiptir.

Dernek üyeleri eşit haklara sahiptir. Dernek tüzüklerinde, üyeler arasında dil, ırk, cinsiyet,din ve mezhep, aile sınıf ve zümre farkı gözeten hükümler bulunamaz ve tüzüğe eşitliği bozan veya bazı üyelere ayrıcalık tanıyan hükümler konulamaz.

Ancak;

1. Dördüncü maddede belirtilen kamu hizmeti görevlileri 16 madde gereğince üye olabilecekleri derneklerin ,

2. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, özel gelir kaynağı veya özel imkanları kanunla sağlanmış olan kamu yararına çalışan derneklerin yönetim ve denetleme kurullarında görev alamazlar.

( Değişik 4. Fıkra :3415 - 2.3.1988 )

Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır, üye oyunu bizzat kullanmak zorundadır.

Fahri üyeler istedikleri halde aidat verebilirler. Fahri üyelerin oy hakkı yoktur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Dernek Organları

Dernek organları

Madde 19 - Her dernekte;

1. Genel kurul

2. Yönetim kurulu

3. denetleme kurulu

oluşturulması zorunludur.

Dernekler başka organlar da kurabilirler. Ancak bu organlara genel kurul ve denetleme kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları devredilemez.

Genel Kurul Toplantıları

Madde 20 - Genel kurul;

1. Dernek tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan

2. Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü toplanır.

Olağan genel kurul toplantılarının en i yılda bir yapılması zorunludur.

Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.

Denetleme kurulunun veya dernek üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine yönetim kurulu genel kurulu bir ay içerisinde toplantıya çağırmaz ise denetleme kurulu veya toplantı isteğinde bulunan üyelerden birinin müracaatı üzerine mahalli sulh hukuk hakimi duruşma yaparak dernek üyeleri arasından üç kişilik bir heyeti, genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.

Çağrı Usulü

Madde 21 - Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılacak üyeler en az on beş gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi mahalli bir gazetede ilen edilmek suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasında bırakılacak zaman bir haftadan az olamaz.

Toplantının yapılacağı gün, saat ve yer ile toplantı gündemi, toplantı gününden en az on beş gün önce mahallin en büyük mülki amirliğine yazı ile bildirilir ve bu yazıya toplantıya katılacak üyeleri gösteren listede eklenir.

Toplantı başka bir sebeple geri bırakılırsa bu durum, geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, toplantı ilanını yapıldığı gazeteye ikinci bir ilan verilerek üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç iki ay içinde yapılması zorunludur.

Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır ve toplantı ikinci fıkra esaslarına göre mahallin en büyük mülki amirliğine duyurulur.

Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.

Toplantı Yeri:

Madde 22 - Genel kurul toplantıları dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde yapılamaz

Öğrenci derneklerinin genel kurul toplantıları, ilgili öğretim kurumlarında yapılır. Toplantının gün, saat ve toplantı gündemi ile katılacak üyeleri gösteren liste en az otuz beş gün önce ilgili öğretim kurumuna da verilir.

Toplantı Yeter Sayısı:

Madde 23 -Genel kurul, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerinin yarısından bir fazlasının katılmasıyla toplanır.

İlk toplantı yeter sayısı sağlanamazsa, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu ikinci toplantıya katılan üye sayısı dernek yönetim ve denetleme kurulları ve üye tam sayısının toplamının iki katından az olamaz.

Toplantının Yapılış Usulü:

Madde 24 - Dernek genel kurul toplantıları,ilanda belirtilen ve mahallin en büyük mülki amirliğine bildirilen gün, saat ve yerde yapılır.

Genel kurula katılacak üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler.

23 üncü maddede belirtilen tam sayı sağlanmış ise, durum bir tutanak ile tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır.

Hükümet komiserinin toplantıya gelmemiş olması,toplantının ertelenmesine gerektirmez.

Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ve katip seçilir.

Toplantının yönetimi genel kurul başkanına aittir. Katipler toplantı tutanağını düzenler ve başkanla birlikte imzalarlar.

Toplantı sonunda bütün tutanak ve belgeler yönetin kuruluna verilir.

Toplantıda Görüşülecek Konular:

Madde 25 - Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan maddeler yer alan maddeler görüşülür. Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda biri tarafından görüşülmesi istenen konuların gündeme alınması zorunludur.

Genel Kurul Görev ve Yetkileri :

Madde 26 - Aşağıda yazılı olan hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır.

1. Dernek organlarının seçilmesi

2. Dernek tüzüğünün değiştirilmesi

3. Yönetim ve denetleme kurulları raporlarının görüşülmesi, yönetim kurulunun ibra edilmesi.

4. Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabil edilmesi.

5. Dernek için gerekli taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki vermesi .

6. Derneğin federasyona katılması veya ayrılması

7. Derneğin uluslar arası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması.

8. Derneğin feshedilmesi

9. Mevzuatta ve dernek tüzüğünde genel kurulca yapılması belirlenen diğer görevlerin yerine getirilmesi.

Yönetim Kurulu Teşkili ve Görevleri

Madde 27 - Yönetim kurulu beş asil ve beş yedek üyeden az olmamak üzere genel kurulca gizli oyla seçilir. Asıl üyeliklerde boşalma olduğu taktirde yedek üyelerin göreve çağrılması zorunludur.

Yönetim kurulu aşağıdaki hususları yerine getirir.

1. Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden bir veya bir kaçına yetki vermek .

2. Dernek şubelerinin açılmasını kararlaştırmak ve şube kurucularına yetki vermek

3. Derneğin gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel kurula sunmak,

4. Türk vatandaşı olmayanların dernek üyeliğine kabulü halinde bunları on gün içinde mahallin en büyük mülki amirliğine bildirmek.

5. Dernek tüzüğünün ve mevzuatının kendisine verdiği diğer işleri yapmak yetkileri kullanmak

Yönetim Kurulunun yedek üyelerle tamamlanamaması

Madde 28 - Yönetim kurulu üye sayısı boşalmalar sebebiyle yedeklerinde getirilmesinden sonra, üye tam sayısının yarısından aşağı düşerse , Genel kurul mevcut yönetim kurulu üyeleri veya denetleme kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılır. Çağrının yapılmaması halinde, dernek üyelerinden birinin başvurması üzerine mahallin sulh hukuk hakimi duruşma yaparak dernek üyeleri arasından seçeceği üç kişiyi, bir ay içerisinde genel kurulu toplamakla görevlendirilir.

Denetleme Kurulu Teşkili Ve Görevleri

Madde 29 - Denetleme kurulu,üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere kurulca seçilir.

Bu kurul, denetleme görevini dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere altı ayı geçmeyen aralıklarla yapar ve denetleme sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.

Organlara Seçilenlerin idareye bildirilmeleri

Madde 30 - Genel kurulca yapılan seçimi izleyen yedi gün içinde, yönetim kurulu başkanı tarafından, yönetim ve denetleme kurulları ile derneğin diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyelerin ad ve soyadları, baba adları, doğum yeri ve tarihleri,meslek ve ikametgahları dernek merkezinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğine yazı ile bildirilir. Öğrenci dernekleri organlarına yapılan seçimler ayrıca ilgili yüksek öğretim kurumuna da bildirilir.

Şubelerin Kuruluşu

Madde 31 -Dernekler,tüzüklerinde belirtilmiş olmak kaydıyla gerekli görülen yerlerde şube açabilirler. Kamuya yararlı dernekler hariç diğer dernekler,il, merkez ilçe, ilçe ve köylerde birden fazla şube açamazlar.

Bu amaçla, dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişi tarafından şubenin açılacağı yerin en büyük mülki amirliğine yazılı müracaat yapılır .Bu yazıda kurucuların adı ve soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi , meslek ve sanatı, ikametgahı ve tabiiyeti ile yetki belgelerinin eklenmesi zorunludur.

Şube kurucularının şubenin açılacağı yerde en az altı aydan beri ikamet etmeleri zorunludur.

Şubelerin Organları

Madde 32 - Her Şubede;

1. Genel kurul,

2. yönetim kurulu,

3. denetleme kurulu ve denetçi,

oluşturulması zorunludur.

Bu organların görev ve yetkileri dernek tüzüğünde gösterilir.

Şubelerin Tabi Olacakları Hükümler:

Madde 33 - Dernek şubeleri hakkında da bu kanun hükümleri uygulanır.

Ancak;

1. Şube genel kurulunun toplantısına ait ilan,gazete ile yapılabileceği gibi mahalli imkan ve araçlardan yararlanmak suretiyle de yapılabilir.

2. Şube genel kurulları olağan genel toplantılarını merkez genel kurul toplantısından en az 15 önce bitirmek zorundadırlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Federasyon ve Konfederasyonlar

Madde 34 - Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan ve kamu yararına çalışan en az üç derneğin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri; konfederasyonlar, kuruluş amacı aynı olan en az üç federasyonun üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.

Bu kanunun 5, 6ve 7 nci maddeleri ile ikinci kısmının birinci ve üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı,yedinci ve sekizinci kısımlarını oluşturan maddeler hükümleri federasyonlar ve konfederasyonlar hakkında da uygulanır.

Federasyon ve konfederasyonların üye sayısı üçten aşağıya düştüğü ve bu durum üç ay içerisinde giderilmediği takdirde, haklarında 51 inci maddede yazılı kendiliğinden dağılma hükümleri uygulanır.

Dernekler federasyon, federasyonlarda konfederasyon biçiminden başka şekilde örgütlenemezler. Federasyon ve konfederasyonlar ne ad altında olursa olsun merkezleri dışında faaliyet gösterecek örgüt kuramaz ve temsilcilik açamazlar.

Tüzükler

Madde 35 - Her federasyon ve konfederasyonun bir tüzüğü bulunur.

Bu tüzükte; 8 inci maddenin 1,2,3,4,5,6,7,10,11 ve12 numaralı bentlerinde gösterilen hususlardan başka ;

1. kuruluşa vücut veren dernek ve federasyonların adlarını, merkezlerini ve ikametgahlarını,

2. Üyelerin kuruluşa ödeyecekleri katılma paylarını,BUGIAD

3. federasyon ve konfederasyonun organlarının oluşmasına kadar işleri yürütmeye ve temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları, ikametgahları, yapılacak yazışma ve tebligatı almaya yetkili kuşu veya kişilerin ad ve soyadları ile adreslerini,

Belirtilen hükümlere yer verilmesi zorunludur.

Tüzel Kişiliğin Kazanılması

Madde 36 - federasyon ve konfederasyonlar, tüzüklerinden dört nüshasını kuruluş bildirgesine ekli olarak mahallin en büyük mülki amirliğine vermekle tüzel kişilik kazanırlar.

Kuruluş bildirgesine ayrıca , federasyonu teşkil eden derneklerle, konfederasyonu vücuda getiren federasyonların genel kurullarında üst kuruluşa katılma hakkında alınmış karaların dört örneği eklenir.

Tüzüklerle genel kurul karar örnekleri İçişleri Bakanlığına gönderilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Yasak veya İzne Bağlı Faaliyetler

Yasak Faaliyetler

Madde 37 - Dernekler;

1. Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları ve biçimleri dışında faaliyette bulunamazlar.

2. Bu kanunun 5inci maddesinde dernekler için yasaklanan amaçlar doğrultusunda faaliyet gösteremezler.

3. Türk Silahlı Kuvvetleriyle kolluk kuvvetlerinin hizmetleri ve mensuplarının bütün hakları ile ilgili kanuni hükümlerin uygulanmasına veya yeni hükümler konmasına dair faaliyetlerde bulunamazlar.

Dernek yöneticileri, derneği temsilen tüzüklerinde belirtilen amaç ve faaliyet biçimlerine uymayan toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılamaz veya beyanda bulunamazlar ve dernek mensuplarını bu yolda harekete teşvik edemezler.

Öğrenci Derneklerinin Amaç ve Faaliyetleri

Madde 38 - Yüksek öğretim kurumlarına kayıtlı öğrenciler ancak, eğitim, öğretim, çalışma, moral beslenme,dinlenme ihtiyaçlarının karşılanması, beden ve ruh sağlığının geliştirilmesi,ve öğrencilerin bu konuda kurum idaresi veya diğer kuruluşlar nezdinde temsil edilmesi amaçlarıyla dernek kurabilirler. Öğrenci dernekleri bu amaçlar dışında faaliyette bulunamazlar.

Kamu Hizmeti Görevlilerinin Kuracağı Derneklerin Amaç ve Faaliyetleri

Madde 39 - Belli bir kurum veya kuruluşta çalışan kamu hizmeti görevlileri ile aynı veya ayrı kurum veya kuruluşta çalışsalar bile, belli bir mesleğe mensup olan kamu hizmetleri görevlileri, ancak üyelerinin ortak sosyal,ekonomik, dinlenme, kültürel ve mesleki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ve sadece il ve ilçe merkezlerinde, dernek kurabilirler. Bu dernekler yukarıda belirtilen amaçlar dışında faaliyette bulunamazlar.

Milli Savunma, Sivil Savunma ve Kolluk Hizmetlerine Hazırlayıcı Faaliyette Bulunma Yasağı

Madde 40 -Dernekler, askerliğe, milli savunma, sivil savunma ve kolluk hizmetlerine hazırlayıcı öğretim ve eğitim faaliyetlerinde bulunamazlar .Bu amaçları gerçekleştirmek üzere kamp veya talim yerleri açamazlar.

Üyeleri için özel kıyafet veya üniforma veya kol bağı veya benzer işaretler kullanamazlar.

Derneklerin İzinle Kurabileceği Tesisler

Madde 41 - Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, kanunların dernekler tarafından yapılmasını yasakladığı eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon, kitaplık ve okuma odası, sosyal yardım faaliyetleri için çocuk bakım yuvası, huzurevi, aş ocağı; sportif faaliyetler için spor saha veya salonu ve meskun yerler dışında kamp tesisleri kurmaları ve işletmeleri, izin almalarına bağlıdır. Hangi tesisler için hangi menciden izin alınacağı ve izin verilme esas ve usulleri Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konacak yönetmelikte belirlenir.

Silah Bulundurma Yasağı

Madde 42 - Derneklerin merkez ve şubelerinde veya bunları bağlı müessese veya eklentilerinde; ateşli silahlar ile mermilerin, patlayıcı maddelerin, kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala, kılıç, kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar, topuzlu kamçı, boğma teli veya zinciri, muşta ile sırf saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri alet veya yakıcı veya aşındırıcı veya yaralayıcı ecza ve diğer her türlü zehir ve gazların bulundurulması yasaktır.

Ancak avcılık, folklor ve spor derneklerinde meşguliyetlerinin gerektirdiği silahların sağlanmasına ve bulundurulmasına, İçişleri Bakanlığı'nca izin verilebilir. İzin belgesinde silahın cinsi, niteliği ve miktarı açıkça belirtilir.

Bildiri Yayınlanması

Madde 44 - Dernekler yönetim kurullarınca karar verilmeden bildiri, beyanname veya benzeri yayınlar yapamaz ve dağıtamazlar. Yayımlanacak bildiri,beyanname ve benzerlerinde bunların yayınlanması kararına yönetim kurulu başkan ve üyelerinin adı,soyadı ve imzalarının bulunması şarttır.

Bildiri,beyanname ve benzerlerinin yayınlanmasına ilişkin yönetim kurulu kararı ile hazırlanan yayın metninin birer örneğinin yayımın ihbarı amacıyla, gün ve saati yazılı alındı belgesi karşılığında mahallin en büyük mülki amirliğine ve Cumhuruyet Savcılığına verilmesi zorunludur. Bildiri beyanname ve benzeri yayımlar, kanunla yasaklanmış herhangi bir dille ve yazı ile yazıldığı, Devletin iç ve dış güvenliğini ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozucu veya suç işlemeye veya ayaklanmaya veya isyana teşvik edici bir nitelik taşıdığı veya Devletin gizli belgelerini açıklamak veya başkalarının şöhret ve haklarına, özel ve aile hayatlarına tecavüz etmek amacına yönelik bulunduğu takdirde ve ancak gecikmesinde sakınca bulunması şartıyla, mahallin en büyük mülki amirinin emriyle dağıtımı ertelenebilir veya önlenebilir veya dağıtılmış ise toplattırılabilir. Mahallin en büyük mülki amiri bu kararını 24 saat içersinde asliye ceza hakimliğine bildirir. Hakim mülki amirin bu kararını en geç 48 saat içersinde inceleyerek karar bağlar. Bu süre içersinde bir karar verilememesi halinde mahallin mülki amirinin kararı hükümsüz sayılır.

Yukarıdaki maddeler siyasi partiler hakkında uygulanmaz.BUGIAD





DÖRDÜNCÜ KISIM

Derneklerin denetimi

Genel Denetim:

Madde 45 -Derneklerin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentileri, defterleri, hesap ve işlemleri,İçişleri Bakanlığı veya bulundukları yerin en büyük mülki amiri tarafından her zaman denetlenebilir. İçişleri Bakanlığı bu denetlemeyi, Bakanlık Teftiş Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında görevli diğer memurlar aracılığıyla en büyük mülki amirler bizzat veya görevlendireceği memur veya memurlar aracılığıyla yaptırır.

Dernekler, amaç ve faaliyetleri ile ilgili bulunan bakanlıklar tarafından ayrıca öğrenci dernekleri ilgili yüksek öğretim kurumunca, dini konulu dernekle, Diyanet İşleri Bakanlığınca; spor dernek ve kulüpleri, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünce denetlenir.

Denetleme sırasında görevli memurlar tarafından istenecek her türlü defter,belge ve işlemli yazıların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müessesler ve eklentilerine girme isteminin yerine getirilmesi zorunludur.

Vali ve kaymakamlar veya bakanlıklar veya genel müdürlük veya başkanlık müfettişleri, İç İşleri Bakanlığı Dernekler Özel Denetleme Gurubu elemanları ile ilgili yüksek öğretim kurumu görevlileri denetleme sırasında;

1. Kasasını veya veznesini kontrol ettirmekten, para ve para hükmündeki evrakı, ayniyatı ve bunların hesaplarını ve defterlerini göstermekten ve sorulan sorulara cevap vermekten; merkez, müessese veya eklentilerin girilmek istemi yerine getirmekten kaçınan,

2. İşlemlerinde önemli yolsuzluk görülen , hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma veya kaçakçılık suçlarını işleyen,

3. Ağır hapis cezasını verilmesini gerektirir suç işleyen,

4. Evrakta sahtekarlık yapan.

Yönetim kurulu başkan veya üyelerini veya ilgili personeli geçici olarak görevden uzaklaştırabilir.

Denetleme, vali veya kaymakamların görevlendirdiği memur veya memurlar aracılığı ile yapıldığı takdirde görevden uzaklaştırma, memurun veya memurların önerisi üzerine vali ve kaymakamın onayı ile olur.

Görevden uzaklaştırma kararı ve gerekçesi,ilgili valilikçe, Cumhuriyet savcılığına en geç üç gün içinde bildirilir.

Dernekler Özel Denetleme Gurubu Oluşturulması

Madde 46 - Derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediklerini, işlemlerini, defterlerini ve hesaplarını mevzuata ve tüzüklerine uygun olarak yürütüp yürütmediklerini denetlemek üzere İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde bir Dernekler Özel Denetleme Gurubu oluşturulur. Dernekler Özel Denetleme Gurubunun kuruluşu, çalışma şekli ve esas ve usulleri bir yönetmelikle düzenlenir.

Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Mali Denetimi

Madde 47 - Kamu Yararına Çalışan Derneklerin hesapları ve bu hesaplarla ilgili belge ve defterleri, gerekli görülen hallerde, Maliye Bakanlığınca da denetlenir.

İdare ve Kolluk Kuvvetlerinin Yetkisi

Madde 48 - Kolluk kuvvetleri, derneklerin yönetim yerleri, müessesleri ve tesisleri ile her çeşit eklentilerine mahallin en ebüyük mülki amirinin yazılı emriyle her zaman girebilirler.

Bu şekilde girilen yerlerde;

1. Yanında veya ve ya vasisi olamayan 1e8 yaşından küçüklerin veya ortaokul ve orta öğretim öğrencilerinin kabul edildiği,

2. Fuhuş yapıldığı, kumar oynandığı veya genel ahlaka aykırı harekette bulunulduğu,

3. Uyuşturucu maddelerden herhangi birinin kullanıldığı,

4. Kanunların bulundurulmasını yasakladığı silah, alet veya maddelerin veya kanunların yasak ettiği her türlü rejim, doktrin ve ideolojileri temsil eden resim, afiş, pankart ve yazıların ve mahkemece yasaklanmış yayınların bulundurulduğu veya kanunlara göre suç sayılan faaliyetlerde bulunulduğu,

5. Suçlulara yataklık edildiği,

6. İzin alınmaksızın alkollü içki alındığı,

tespit edildiği takdirde, o yer ve eklentileri hakkında 4.7.l934 tarih ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 8 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Derneklerin yönetim yerleri, müesseseleri, tesisleri ve her çeşit eklentilerine, 18 yaşından küçük ve ortaokul ve orta öğretim öğrencilerinin yanlarında veli veya vasileri olmadan kabul edilmelerine ve dernek lokallerinde alkollü içki kullanılmasına dernek yöneticilerinin başvurması üzerine mahallin en büyük mülki amirince izin verilebilir.

BEŞİNCİ KISIM

Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi

Genel Kurul Kararıyla Fesih:

Madde 49 - Dernek genel kurulu her zaman derneğin feshine karar verebilir. Genel kurulun derneğin feshine karar verebilmesi için, tüzüğe göre genel kurula katılma hakkına sahip bulunan dernek üyelerinin en az üçte ikisinin toplantıda hazır bulunması şarttır. İlk toplantıda bu çoğunluğun sağlanamaması halinde üyeler 21inci maddeye göre ikinci toplantıya çağırılır. İkinci toplantıya katılan üye sayısı ne olursa olsun fesih konusu görüşülebilir. Feshe ilişkin kararın, toplantıda hazır bulunan üyelerin üçte iki çoğunluğu ile verilmesi zorunludur.

Derneğin feshi yönetim kurulu tarafından beş gün içinde mahallin en büyük mülki amirliğine yazıyla bildirilir.

Bir derneğin kapatılması için dava açıldıktan sonra derneği genel kurulu tarafından verilen fesih kararı, açılmış bulunan davanın yürütülmesine ve kapatma kararı verilmesi halinde, doğacak hukuki sonuçlara engel olmaz.

Mahkeme Kararı ile Fesih

Madde 50 - Dernekler;

1. Yetkili mercilere 10 uncu madde gereğince yapılan yazılı isteme rağmen kuruluş bildirisi ve eklentileri kanuna aykırılık ve noksanlıklar otuz gün içerinde giderilemezse,

2. Olağan genel kurul toplantısı tüzükte belirtilen süre içerinde yapılmaz veya kanunen teşkili zorunlu organlar oluşturulmaz ve mahallin en büyük mülki amirliğinin yazılı ihtarına rağmen bu zorunluluk üç ay içinde yerine getirilmezse

Dernek merkezinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğinin yazılı ihbarı ve Cumhuriyete savcılığının açacağı dava üzerine asliye hukuk mahkemesinin kararıyla feshedilir. Cumhuriyet savcısı duruşmada bulunur.

Kendiliğinden Dağılmış Sayılma

Madde 51 - Dernekler, kuruluş amaç ve şartlarını kaybettiği veya acze düştüğü veya yönetim kurulunun tüzük gereğince kurulmasına imkan kalmadığı veya 23 üncü maddede belirtilen yeter sayısının bulunmaması sebebiyle üst üste iki olağan genel kurul toplantısının yapılmadığı hallerde, kendiliğinden dağılmış sayılır. Kendiliğinden dağılma halinin tespiti, dernek merkezinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirinin kararıyla olur.

Derneklerin Mahkeme Kararı ile Kapatılmaları

Madde 52 -Bu kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen hallerde dernekler, ancak mahkeme kararıyla temelli olarak kapatılabilir

Mahkeme davanın her safhasında istem veya kendiliğinden derneklerin her türlü faaliyetlerine yasaklayabilir.

Suç Kaynağı Haline Gelen Derneklerin Kapatılması

Madde 53 -Dernekler;

1. Ülkenin başka başka yerlerinde olsa bile,

a) Dernek yöneticileri tarafından veya dernek yöneticileri ile dernek üyelerinin iştiraki ile, siyasi veya ideolojik amaçla suç işlenmiş olduğunun,

b) Dernek üyesi tarafından işlenen siyasi ve ideolojik amaçlı suçların, dernek yöneticilerinin azmettirmesi,teşviki, zorlaması, yardımı veya kolaylık sağlaması suretiyle işlendiğinin,

2. Derneğin suç sayılan eylemlerin kaynağı haline geldiğinin,

Kesinleşen mahkeme kararı ile belirlenmesi halinde dernek ile ilde faaliyet gösteren derneklerden ise ilgili valiliğin veya Cumhuriyet savcılığının, birden çok illerde faaliyet gösteren derneklerde ise İçişleri Bakanlığının veya dernek merkezinin bulunduğu il valiliğinin veya Cumhuriyet savcılığının istemi üzerine mahkemece temelli olanak kapatılır.

Derneklerin Valiliklerce faaliyetten alıkonulması

Madde 54 - Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, milli güvenliğin, milli egemenliğin, kamu düzeninin, genel ahlakın veya başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması veya suçların önlenmesi bakımından gecikmesinde sakınca bulunması şartı ile ilgili valiliğin gerekçeli kararı ile dernekler faaliyetten alıkonulabilir. Bu karar derneklerin şubeleri için de geçerlidir. Bir derneğin yalnız şubesi için alınan faaliyetten alıkonulma kararı sadece bu şube için uygulanır, şubenin bağlı olduğu derneği etkilemez.

Faaliyetten alıkonulma kararı suç teşkil eden fiiller sebebiyle alınmış ise ilgili valilikçe düzenlenen dosyanın bir sureti en kısa zamanda Cumhuriyet savcılığına verilir.

Faaliyetten alıkonulmak, suçlular hakkında takipsizlik veya beraat kararı verilinceye veya idari yargı tarafından aksine karar verilinceye veya valilikçe faaliyetten alıkonulma kararı geri alınıncaya kadar geçerlidir. Ancak yargı yoluna başvurulmaması halinde bu süre üç ayı geçemez.

Faaliyetten alıkonulan dernek şubesi yerine faaliyetten alıkonulma kararının geçerliliği süresinde o yerde derneğin başka bir şubesi açılamaz.

Faaliyetten alıkonulan derneklerin maddi ve hukuki varlıklarının korunması için, mahalli sulh mahkemesince kayyım tayin edilir.



Tasfiye

Madde 55 -Feshedilen veya kendiliğinden dağılmış sayılan derneklerin mal, para ve haklarının tasfiyesi, tüzüklerinde gösterilen esaslara göre yapılır. Tüzüklerinde mal, para ve hakların tasfiyesinin esaslarını tespit, genel kurulun kararına bırakıldığı halde, genel kurulca bir karar alınmamış veya genel kurul toplanmamış ise derneklerin tüm para, mal ve hakları hazineye intikal eder.

Mahkemece kapatılan derneklerin bütün para, mal ve hakları hazineye intikal eder. Bu şekilde kapatılan dernekler ile birinci fıkra uyarınca mal,para ve hakları hazineye intikal edecek derneklerin tasfiye ve intikalleri hükümet komiseri veya maliye temsilcilerinin gözetiminde yapılır. Bu işlemlere fesih, kendiliğinden dağılma veya kapatılmanın kesinleştiği tarihten itibaren başlanır.

Feshine, kendiliğinden dağılmış sayılmasına veya kapatılmasına karar verilen derneklerin para,mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip bunların Dernek Kütüğündeki kayıtları, faaliyetleri bir il sınırı içerisinde bulunanlar için mahallin en büyük mülki amirinin, birden ziyade ilde faaliyette bulunanlar için İçişleri Bakanlığının onayı ile silinir.BUGIAD

Kapatılması için hakkında bir soruşturma veya dava açılmış olan bir dernek,fesih ve buna bağlı olarak dernek mallarının devrine dair bir karar aldığı takdirde, soruşturma ve dava sonuçlanıncaya kadar devir işlemi yapılmaz.

Öğrenci Dernekleri Organlarında Görev alma Yasağı

Madde 56 - Ayrı öğretim kurumlarında olsa bile iki yıl sömestr usulü uygulanan yüksek öğretim kurumlarında bu süreyi dolduran sömestr sayısı kadar sınıfta kalan veya bulundukları öğretim kurumlarını normal bitirme senesinden iki sene sonrasına kadar bitirmemiş olan öğrenciler; öğrenci derneklerine başkan olamaz,yönetim, denetleme ve kurullarında ve diğer organlarda görev alamaz,dernek adına öğrenci temsilciliğine seçilemezler. Seçildikten sonra yukarıdaki belirtilen hallere düşenler, daha önce kazandıkları sıfatları kaybederler.

Gençlik ve Spor Kulüpleri

Madde57 - Kamu kurum ve kuruluşlarında, yüksek öğretim kurumlarında ve özel kuruluşlarda kendi mensupları tarafından, spor faaliyetlerini yönlendirmek ve boş zamanları değerlendirmek için bu kurum ve kuruluşlar bünyesinde dernekler kurulabilir. Bu dernekler ile aynı amaçla kurulan ve gençlik faaliyetlerine katılan dernekler Gençlik ve Spor bakanlığının, spor faaliyetlerine katılacak dernekler Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün kütüklerine kayıt ve tescil edilir. Gençlik ve Spor kulüplerinin kayıt ve tesciline ilişkin şekil ve şartlar Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Beden Terbiyesi Genel müdürlüğünce hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenir.

Tescil edilen bu derneklerden spor faaliyet amacına yönelik olanlar spor kulübü , boş zamanları değerlendirme amacında olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır.

Kulüplere faaliyete katılacak ve tesislerden yararlanacak kişilerin derneğe üye olmaları zorunlu değildir.18 yaşından küçük olanların ve orta dereceli okul öğrencilerinin kulüplerde faaliyete katılmaları için veli veya vasilerinden yazılı izin almaları şarttır.

Kayıt ve tescil olunmak sureti ile kulüp adını alan derneklerin organları,organların görev ve yetkileri,uymak zorunda oldukları esaslar,üst kuruluş oluşturmada uygulanacak esas ve usuller, denetlenmeleri, bu derneklere yapılacak her türlü yardımın şekil ve şartları Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak yönetmeliklerle belirlenir.

Gençlik faaliyetlerine ilişkin idari ve teknik yöneticiler, mensupları ile bu faaliyetlere katılacak olanlara uygulanacak disiplin işlemleri Gençlik ve Spor bakanlığınca, spor faaliyetlerine ilişkin olanlar ise Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünce hazırlanacak yönetmeliklerde belirlenir.

ALTINCI KISIM

Çeşitli Hükümler

Kamu Yararına Çalışma Niteliği

Madde 58 - Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için;

1. Derneğin en az bir yıldan beri faaliyette bulunması,

2. Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetlerin ülke çapında yararlı sonuçlar verecek nitelik ve ölçüde olması

şarttır.

Kamu Yararına Çalışan Dernek sayılma

Madde 59 - Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılması, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığının önerisi ,Danıştay İdari İşler Kurulunun kararı ve Bakanlara Kurulunun onayına bağlıdır.

Bu konuya ilişkin dosya İçişleri Bakanlığınca hazırlanır. Bunun için dernekler, aşağıdaki belgeleri İçişleri Bakanlığına gönderilmek üzere dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine verirler.

1. Dernek tüzüğünün son şekli

2. Tüzüğün ilen edildiği gazete

3. Dernek üyelerinin sayısı ve geçmiş yıllarda üyelerden toplanan aidatın miktarı

4. Derneğin şubelerinin sayısı, bulunduğu yerler ve bağlı kuruluşların miktarı ve cinsleri

5. Derneğin kamu yararı yönünden ; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkındaki rapor

6. Son yıla ait mali bilanço

7. Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesi

8. Kamu yararına çalışan derneklerden sayılması için dernek genel kurulunun aldığı karar

Kamu yararına çalıştıklarına kara verilen derneklerin, olağan denetimler sırasında veya yaptırılacak özel denetimler sonunda, bu niteliklerini kaybettikleri tespit edilirse, birinci fıkrada öngörülen yöntemle haklarında alınan kamuya yararlı dernekler kararı kaldırılabilir.

Derneklerin Gelirleri

Madde 60 - Derneklerin gelir kaynakları;

1. Üye aidatı,

2. Derneklerce yapılan yayınlar,Tertiplenen piyango,balo, eğlence, temsil, konser, spor yarışması ve konferans gibi faaliyetlerden sağlanan gelirler,

3. Derneklerin mal varlığından elde edilen gelirler,

4. Bağışlar ve yardımlar,

5. Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlardan,

ibarettir.

Derneklerin dış ülkelerdeki gerçek veya tüzel kişilerden veya diğer kuruluşlardan yardım alması İçişleri Bakanlığının izni ile olur.

Derneklere Yapılacak yardımın şartları

Madde 61 -Dernekler, siyasi partilerden,işçi veya işveren sendikalarından mesleki kuruluşlardan herhangi bir surette maddi yardım kabul edemezler ve adı geçen kuruluşlara yardımda bulunamazlar.

Genel ve Katma bütçeli dairelerle mahalli idareler,kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara bağlı müesseseler ve sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait kuruluşlar, ancak kamu yararına çalışan derneklere; Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü, 57 inci maddeye göre tescillerini yaptıran spor kulüpleri ve gençlik ve spor kulüplerine; kamu kurum ve kuruluşları ile yüksek öğretim kurumları 57 inci maddenin birinci fıkrasına göre kurulan amatör kulüplere yardım edebilirler.

Defter ve Kayıtlar

Madde 62 - Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar;

1. Üye kayıt defteri ; derneğe girenlerin kimlikleri,derneğe giriş tarihleri, aylık veya yıllık aidatları bu deftere yazılır.

2. Karar defteri ; Yönetim kurullarının kararı tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı başkan ve üyelerce imzalanır.

3. Gelen ve giden evrak defteri ; gelen ve giden evrak, tarih ve numarası ile bu deftere kaydolunur. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalarında saklanır.

4. Gelir ve gider defteri ; Dernek namına alınan bütün paraların alındıkları ve harcanan paraların da verildikleri yerler, açık ve düzenli olarak bu defterde gösterilir.

5. Bütçe kesin hesap ve bilanço defteri; bütçe, kesin hesap ve bilançolar bu deftere işlenir.

6. Demirbaş defteri ;Derneğe ait demirbaş eşyalar bu deftere işlenir.

Bu maddede sayılan defterlerin noterden tasdikli olması zorunludur.

Gelir ve Giderlerde usul

Madde 63 - Dernek gelirleri, alındı belgesiyle toplanır ve giderler harcama belgesi ile yapılır. Bu belgelerin saklama süresi, özel kanunlarda gösterilen daha uzun süreye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, beş yıldır. Dernek gelirlerinin alınmasında kullanılacak alındı belgesi Maliye Bakanlığınca bastırılır. Bu alındı belgelerinin biçimi, bastırılması, derneklere verilmesi , kullanılanların denetlenmesi ve alınacak ücret, İçişleri ve Maliye Bakanlığınca düzenlenecek yönetmeliklerle belirlenir.

Alındı belgesinde ödeme ve bağışta bulunanın açık kimliği ve imzası bulunur.

Maliye Bakanlığı yazılı istemden itibaren otuz gün içinde alındı belgesini sağlayamazsa, ilgili dernek, özel olarak bastıracağı alındı belgelerini mahallin en büyük mülki amirliğine onaylatarak bağış ve aidat kabul edebilir.

Mahallin en büyük mülki amirliği, bu alındı belgelerini liste halinde, bir tutanağa bağlayarak onaylar.

Maliye Bakanlığınca resmi alındı belgesi sağlandıktan sonra özel alındı belgeleri kullanılamaz. Bağış ve aidat toplayacak kişi veya kişileri, dernek yönetim kurulu bir kararla belirtir ve bu karar o yerin en büyük mülki amirliğine tescil ettirilir.

Dernekler adına gazete, dergi ve öteki basılı eserler vererek bunlar karşılığında para veya başkaca yardım toplamak yasaktır.

Taşınmaz Mal Edinme

Madde 64 - Dernekler ikametgahları ile amaç ve faaliyetleri için gerekli olanlardan başka taşınmaz mala sahip olamazlar.

Derneklerce satın alınan veya bağış ve vasiyet yoluyla derneklere intikal eden taşınmaz malların dernek adına tapuya tescilinden itibaren üç ay içinde İçişleri Bakanlığına bildirilmeleri zorunludur. Bunlardan birinci fıkra esaslarına göre dernek ihtiyacından fazla olduğu tespit edilenler İçişleri Bakanlığınca belli edilen süre içende dernek tarafından paraya çevrilir.

Bakanlar Kurulu, kamu yararına çalışan derneklerden gerekli gördüklerine,birinci fıkraya göre tespit edilecek ihtiyaçlardan fazla taşınmaz mala sahip olma yetkisi verebilir.

İzne Tabi Dernek Adları

Madde 65 - Dernekler adlarında Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle teşkil edecek kelimeleri Bakanlar Kurulu kararı ile kullanabilirler.

Öğrenci dernekleri, kurdukları yüksek öğretim kurumlarının ismini alırlar. Bu adlarla her ne surette olursa olsun başkaca dernek kurulamaz.

Dernek Faaliyetlerine Yasak Olan Yerler

Madde 66 - Öğrenci derneklerinin merkez ve şubeleri ile çeşitli faaliyet kollarına ait idare yerleri, yurt binaları veya eklentilerinde açılamaz.

Derneklerin kamu hizmeti görülen bina ve tesislerle, her türlü resmi ve özel eğitim ve öğretim kurumlarında veya bunların eklentilerinde yapacakları toplantı,ve diğer faaliyetleri kurumların yetkili amirinin muvafakati ve mahallin en büyük mülki amirinin iznine bağlıdır.

Hükümet Komiserinin Görevlendirilmesi

Madde 67 - Mahallin en büyük mülki amiri, genel kurul toplantılarında hazır bulunmak üzere, hakim ve savcılar ile adli ve idari yargı memurları, Türk Silahlı Kuvvetleri, genel ve özel kolluk kuvvetleri mensupları dışında bir memuru hükümet komiseri olarak görevlendirir. Komisere lüzumu halinde yeteri kadar yardımcı verebilir.

Hükümet Komiserinin Görev ve yetkileri

Madde 68 - Hükümet Komiserinin görev ve yetkileri şunlardır;

1. Genel kurul çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını incelemek,

2. Tüzüğe göre toplantıya katılacaklara ait liste üzerinde işaret konularak toplantıya katılanları tespit etmek.

3. Toplantının mevzuat, dernek tüzüğü ve gündem esaslarına uygun cereyan edip etmediğini tespit etmek ve göreceği aykırı haller için kongre başkanlık divanını uyarmak,BUGIAD

4. Toplantı güvenliğini sağlamak ve toplantının sükunet içerisinde geçmesini temin için gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden her türlü yardımı istemek.

5. Gerektiğinde toplantının safahatını,teknik ses alma cihazları, fotoğraf ve film makineleri gibi araçlarla tespitini sağlamak.

Kanuna ve Tüzüğe Aykırı Hallerin Cumhuriyet Savcılığına İntikali

Madde 69 - Hükümet komiseri veya mahallin en büyük mülki amiri, toplantının kanuna veya dernek tüzüğüne aykırı şekilde yapıldığını tespit ettiği takdirde, durumu yirmi dört saat içinde mahalli Cumhuriyet savcılığına bildirir.

Hükümet Komiserine Verilecek Ücret

Madde 70 - Hükümet Komiserine ve yardımcılarına verilecek ücretin miktarı, birinci derecede kadrolu memur için tespit olunacak yurt içi gündelik miktarını aşmamak üzere, İçişleri ve Maliye Bakanlığınca müştereken tespit olunur. Bu ücret, ilgili dernek tarafından karşılanır ve genel kurul toplantılarından en az iki gün önce Maliye veznesine yatırılır.

Özel durumlar

Madde 71 - Türkiye Kızılay Derneği, uluslar arası anlaşmalarla tayin edilen nitelik ve duruma göre düzenlenen ve Bakanlar Kurulunca onaylanmış olan tüzüğüne ve özel kanunların verdiği görev ve yetkilere göre teşkilatlanır ve yönetilir.

Türk Hava Kurumu Bakanlar Kurulunca onaylanmış tüzüğüne ve kanunların verdiği görev ve yetkilere göre teşkilatlanır ve yönetilir.

Türkiye Kızılay Derneği ile Türk Hava Kurumunun mal ve paraları Devlet malı sayılır .Bunlara karşı suç işleyenler Devlet memuru gibi cezalandırılırlar.

Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Kurdukları Dernekler

Madde 72 -Yurt dışında Türk vatandaşları tarafından kurulacak derneklerin tüzüklerinin tasdikli iki nüshasının ve yönetim kurulu ile dernek üyelerinin kimliklerini gösterir bir listenin, İçişleri Bakanlığına gönderilmek üzere, derneğin bulunduğu yerdeki, yoksa en yakındaki Türk konsolosluğuna bir ay içinde verilmesi zorunludur.

Bu dernekler yönetim kurulunca vuku bulacak değişiklikleri ve yeni girecek üyelerin kimliklerini de aynı usule göre bildirir.

Türk vatandaşları tarafından yurt dışında, bu Kanunla yasaklanmış amaçla dernek kurulamaz ve Türk vatandaşları bu türden derneklere üye olamazlar.

Dernek Birimi

Madde 73 -İçişleri Bakanlığınca derneklere ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,hizmetleri görmek üzere merkezde Emniyet Genel Müdürlüğünde ve her ilde, il emniyet müdürlüklerinde dernekler birimi oluşturulur.

Bu birimlerin kuruluş, görev ve yetkileri ile 15 inci maddeye göre tesis edilecek Dernekler Kütüğünün şekli, düzenleme ve kayıt esasları İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Muhakeme Usulü

Madde 74 - Bu kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır.

Bu kanun hükümlerine aykırı davranmaktan cezai kovuşturmayı gerektiren hallerde, 3005 sayılı Meşhut Suçların Muhakeme usulüne Dair Kanunun 1 inci maddesindeki yer ve 4 üncü maddesindeki süre kaydı aranmaksızın failleri hakkındaki kovuşturma ve soruşturma sözü edilen kanun hükümlerine göre yürütülür.

Cumhuriyet savcıları 3005 sayılı kanunun 4 üncü maddesinde yazılı süreyle bağlı kalmaksızın bütün delilleri toplayarak kamu davası açarlar.

YEDİNCİ KISIM

Ceza Hükümleri

Madde 75 -Bu kanunun 4 üncü maddesi gereğince, dernek kurma hakkına sahip olmadıkları halde dernek kuranlar veya derneklere üye olmaları kanunla yasaklanmış kişileri bilerek dernek üyeliğine kabul eden veya kaydını silmeyen veya dernek üyesi iken derneklere üye olma hakkını kaybeden kişileri dernek üyeliğinden silmeyen dernek yöneticileri beş bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Madde 76 - Bu kanunun 5 inci maddesinde belirtilen kurulması yasak dernekleri kuranlar ile 37 maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine aykırı harekette bulunan dernek yöneticileri,Fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde,bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz bir liradan yüz bir liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır ve her halde derneğin kapatılmasına karar verilir.

72 maddenin son fıkrasına aykırı hareket edenler; Türkiye'de bulundukları takdirde; Türk Ceza Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasındaki ceza hadleri nazara alınmaksızın, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

Madde 77 -Bu kanunun 6ıncı maddesinin birinci fıkrasında (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentlerine aykırı hareket eden dernek yöneticileri hakkında, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası hükmolunur ve derneğin kapatılmasına da kara verilir.

6ıncı maddenin son fıkrasına aykırı hareket eden dernek üyeleri hakkında fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası hükmolunur.

Bu kanunun 7inci maddesine aykırı harekette bulunan dernek kurucuları ve yöneticileri ile 37inci maddenin birinci fıkrasının (1) veya (3) numaralı bentlerine veya son fıkrasına veya 38 ve 39uncu maddelerine aykırı faaliyette bulunan dernek yöneticileri, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Otuz sekiz veya otuz dokuzuncu maddelere aykırılık nedeniyle cezalandırma halinde derneğin kapatılmasına da karar verilir.

Madde 78 -Bu kanunun 13üncü maddesinde sözü edilen ilan mecburiyetini yerine getirmeyen dernek yöneticileri, beş bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Genel kurul toplantılarını kanun ve tüzüklerine aykırı olarak yapan dernek yöneticileri, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, on bin liradan yirmi bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Bu kanunun 21inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirimi süresi içinde vermeyenler veya 30uncu maddeye göre organlara seçilenleri süresi içinde idareye bildirmeyenler için beş bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebilir.

Madde 79 - Bu kanunu 22inci maddesine aykırı olarak; dernek genel kurulunu dernek merkezinin bulunduğu yerden başka bir yerde toplayan yönetim kurulu üyeleri ve buna yetkili kılınan diğer şahıslar veya maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yerler dışında toplantı yapanlar veya yurtlarda yapılmasına müsaade edenler üç aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

66 ıncı maddede yasaklanan yerlerde dernek merkez veya şubelerini açanlar veya izinsiz faaliyet gösteren yöneticilerle, buna müsaade eden veya bu hal ve faaliyetlerden bilgisi olduğu halde keyfiyeti kanuni mercilere derhal haber vermeyen yetkililer de, yukarıdaki fıkra uyarınca cezalandırılır.

Madde 80 - Bu kanunun 40 ıncı maddesine aykırı faaliyette bulunan dernek yöneticileri fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bir yıldan az olmamak üzere hapis cezasıyla cezalandırılır ve tesisin kapatılmasına karar verilebilir.

41 inci maddede gösterilen tesisleri izinsiz açan dernek yöneticileri on bin liradan otuz bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır ve tesisin kapatılmasına karar verilebilir.

Madde 81 - Bu kanunun 42 inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı harekette bulunanlar, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan bir yala kadar hapis ve on bin liradan elli bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Madde 82- Bu kanunu 43 üncü maddesine veya 44 üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkrasına aykırı hareket edenler veya 45 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki zorunluluğa uymayanlar, 64 üncü maddenin ikinci fıkrasında öngörülen bildirimi yapmayan veya Bakanlıkça belirtilen sürede taşınmaz mallarını paraya çevirmeyenler üç aydan altı aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

Madde 83 - Bu kanunun 56ıncı maddesine aykırı olarak görev kabul edenler veya bu görevlerin verildiğini öğrendiği halde, bir hafta içinde istifa etmeyenler, beş bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Madde 84 -Bu kanunun 61 inci maddesine aykırı olarak derneklere yardım eden tüzel kişi veya kuruluşların yönetici veya yetkilileriyle yardım kabul eden dernek yöneticileri, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

Eğer yardım alınmışsa mahkemece, yapılan yardımların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verilir.

Madde 85 - Genel kurul ve diğer dernek organlarında yapılan seçimler ve oylamalar ile oyların sayım dökümüne hile karıştıranlar veya defter veya kayıtları tahrif veya yok edenler veya gizleyenler; fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan üç yıla kadar hapis ve otuz bin liradan yüz bin liraya kadar ağır para cezası; derneğe ait defter veya kayıtları tutmayanlar üç aya kadar hapis veya beş bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Her ne surette olursa olsun kendisine tevdi olunan derneğe ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair malları kendisinin veya başkasının menfaatine olarak sarf veya istihlak veya rahneden veya satan , gizleyen, imha, inkar, tahrif veya tağyir, eden yönetim kurulu başkanı ve üyeleri veya denetçiler ile derneğin sair hizmetlileri, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydın iki yıla kadar hapis ve on bin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Madde 86 - Başka bir hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunun amir hükümlerini yerine getirmeyen dernek yöneticileri veya dernek üyeleri ile sair kimseler hakkında, ayrıca bir ceza tayir edilmemiş ise üç bin liradan on bin liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.

Madde 87 - Bu kanunun 75 - 86 ıncı maddelerinde yer alan ceza hükümleri 57 inci madde kapsamına giren kulüpler ile federasyon ve konfederasyon yöneticileri, görevleri ve hizmetlileri hakkında da uygulanır.

SEKİZİNCİ KISIM

Son Hükümler

Madde 88 - Sakatlara hizmet amacıyla kurulan derneklerin, Körler Federasyonu, Sağırlar Federasyonu, Ortopedik Özürlüler Federasyonu, Zihinsel Özürlüler Federasyonu olmak üzere dört federasyon teşkil etmeleri ve bu federasyonların birleşerek Türkiye Sakatlar Konfederasyonunu oluşturmaları zorunludur.

Derneklerin Sandık Kurması

Madde 89 -Dernekler tüzüklerinde öngörülmek ve sağlanan karı üyelerine paylaştırmamak, risturn, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin yiyecek giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurabilirler.

Bu sandıkların kuruluş ve çalışma esasları İçişleri Bakanlığınca belirlenecek yönetmeliklerle belirlenir.

Lokal Açma

Madde 90 - Derneklerin lokal açmaları ve işletmeleri mahallin en büyük mülki amirlinden izin almalarına bağlıdır.

Kamuya yararlı dernekler hariç olmak üzere diğer dernekler, merkez ve şubelerinin bulunduğu yerlerde ancak birer lokal açabilirler.

Cemiyetler ve Dernekler Kanununa Yapılan Atıflar

Diğer kanunlarda, 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu veya 1630 sayılı Dernekler Kanunu ile bunların ek ve değişikliklerine veya belli maddelerine yapılan atıflar, bu Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddelerine yapılmış sayılır.

Bu Kanunun Mesleki Kuruluşlara Uygulanacak Hükümleri :BUGIAD

Madde 92 -Bu kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası 30, 37, 40, 42, 43, 44, 45, 48, 65, 66, 67, 68, 69 , 70 ve 90 ıncı maddeleri özel kanunlarında hüküm bulunmamak kaydıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları ve üst kuruluşları için de ceza hükümleri ile birlikte uygulanır.

Türk Kanunu Medenisinin Uygulanması

Madde 93 -Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Kanunu Medenisinin hükümleri, dernekler hakkında da uygulanır.

Yönetmelik

Madde 94 -Bu kanunun öngördüğü yönetmeliklerden en geç altı ay içinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konur. Bu yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

GEÇİCİ MADDELER

Geçici Madde 1 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan konfederasyon federasyon ve dernekler, en çok altı ay içinde durumlarını bu Kanun hükümlerine uydurmak ve değişiklik yapılmasa bile, tüzüklerinden dört nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğine vermek zorundadır.

Konfederasyon, federasyon ve dernek yönetim kurulları, birinci fıkrada öngörülen süre içinde, Kanuna uygunluk sağlamak amacı ile, tüzüklerinde değişiklik yapmaya yetkilidirler. Tüzüklerinde yapılan bu değişiklikler yapılacak ilk olağan veya olağan üstü toplantıda genel kurullarının tasvibine sunulur.

Birinci fıkrada belirtilen süre içinde tüzüklerini merkezlerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğine vermeyen konfederasyon, federasyon ve dernekler, en büyük mülki amirlerin kararı ile kendiliğinden dağılmış sayılır.

Geçici Madde 2 -Bu kanunun yürürlüğü girdiği tarihte mevcut olan konfederasyon, federasyon ve derneklerin en geç altı ay içinde sahip oldukları taşınmaz mallarını, tapu ve vergi kayıt örneklerine da ekleyerek ve ihtiyaçlarını da belirterek İçişleri Bakanlığına gönderilmek üzere merkezlerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirliğine bildirmek zorundadır.

Bildirilecek bu taşınmaz mallardan, 64 üncü madde hükümleri dikkate alınarak konfederasyon, federasyon ve dernekler için gerekli olmadığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlerin belirtilecek süre içinde paraya çevrilmesi zorunludur.

Geçici Madde 3 -Bu kanunun yayımı tarihinde mevcut olan federasyon ve konfederasyonlar, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde üye sayısı ve kendilerini oluşturan dernek ve federasyonların nitelikleri bakımından 34 üncü maddede öngörülen şartları sağlayamadıkları takdirde, merkezlerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirinin kararı ile kendiliğinden dağılmış sayılır.

Geçici Madde 4 -Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan konfederasyon, federasyon ve dernekler, yurt, pansiyon, kitaplık, okuma odası, çocuk bakım yuvası, huzurevi, aş ocağı, spor sahası veya salonu ve kamp tesisi kurup işletmekte olanlar, 41 inci maddede öngörülen yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere altı ay içinde, yönetmelikte belirlenecek mercilerden izin almak zorundadır. Çalıştırılmasına izin verilmeyen veya izin için başvurulmayan tesisler bu süre sonunda kapatılır.

Geçici Madde 5 -Bu kanunun 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının 1 inci bendine göre derneğe üye olmaları izne bağlı olanların üyelikleri, Kanunun yürürlüğünden itibaren altı ay içinde gereken izni almamaları halinde kendiliğinden sona erer.

Aynı maddenin ikinci fıkrasının 2 inci bendinde yazılı kamu hizmeti görevlilerinin girebilecekleri dernekler ilgili Bakanlıklarca Kanunun yayımı tarihinden başlayarak en geç altı ay içinde ilan edilir. İlgililerin ilan edilen dernekler dışındaki derneklerle üyelik ilişkileri bu tarihten itibaren üç ayın bitiminde kendiliğinden son bulur

Yukarıdaki hallerde üyelik kayıtları ilgililerin başvuruları üzerine veya resen dernek yöneticileri tarafından silinir.

Geçici Madde 6 - 88 inci maddede öngörülen Federasyonların ve konfederasyonun kurulmasını izleyen üç ay içinde, kurulan federasyonlara katılmayan sakatlara yardım amacıyla kurulmuş dernekler, kendiliğinden dağılmış sayılır ve bu kanunun 55 inci maddesine göre tasfiye edilirler.

Kaldırılan Kanunlar

Madde 95 - 22. 11.1972 tarih ve 1630 sayılı Dernekler Kanunu ile bu kanunun ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 96 -Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 97 - Bu kanun hükümlerini bakanlar kurulu yürütür.

İLGİLİ DİĞER KANUN VE YÖNETMELİKLER

2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu,

2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu,

3335 sayılı Uluslar arası nitelikte Teşekküllerin kurulması hakkında kanun

3201 Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Denetleme Gurubuna ait kanun

ve konu ile ilgili Türk Medeni Kanun Hükümleri ve Yönetmelikler